İçeriğe geç
Son güncelleme: 15 Ekim 2026
AskerBilgiAskerlik Bilgi ve Rehber Sitesi

Kas ve İskelet (Ortopedi) · Madde 63

Bel Fıtığı ve Boyun Fıtığı (Disk Hernisi) Askerliğe Engel mi? Muafiyet Şartları

Güncelleme: 15 Ekim 2026 · Okuma süresi: 2 dk · Kaynak: 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve Sağlık Yeteneği Yönetmeliği

Özet

Ameliyat edilmemiş disk hernileri ve tek seviyeden ameliyat edilmiş disk hernileri A dilimidir. Aynı seviyeden iki taraflı veya iki ayrı seviyeden ameliyat, nörolojik kayıp yapmış veya iki seviyeli hemilaminektomi gerektirmiş fıtık ve spinal stenoz B dilimidir. Belirgin his, kas, sfinkter bozukluğu yapan tedavisi imkânsız disk hernileri D dilimidir.

Yönetmelik ne diyor? (Madde 63)

TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi (EK-C) hükümlerinin sade özeti:

DilimKapsadığı durumlar
(A) DilimiAskerliğe elverişli
  • Opere edilmemiş disk hernileri.
  • Opere edilmiş tek seviyeli disk hernileri (belirti ve bulgu vermeyenler sağlam kabul edilir).
  • Omurgada tek seviyeli (2 omuru içine alan) ankiloz veya cerrahi artrodez.
(B) DilimiAskerliğe elverişli değil
  • Radyolojik olarak kanıtlanmış, aynı seviyeden iki taraflı veya iki ayrı seviyeden tek taraflı açılarak yapılmış disk hernisi ameliyatları.
  • Nörolojik defisit yapmış veya en az iki seviyeli hemilaminektomi ile tedavi edilmiş spinal stenozlar; tekrar ameliyata rağmen düzelmeyen spinal cerrahi.
  • Bir omurda total laminektomi; iki seviyeli (3 omur) ankiloz veya artrodez.
(C) DilimiGeçici durum
  • Bu maddede yer alan hastalıkların tedavi ve iyileşme (nekahet) dönemleri: yükümlüye ertesi yıla bırakma veya sevk geciktirmesi, askerdekine hava değişimi veya istirahat verilir.
(D) DilimiAskerliğe elverişli değil
  • Belirgin his, trofik, statik veya sfinkter (idrar-gaita kontrolü) bozukluğu gösteren, tedavisi imkânsız disk hernileri.
  • İki omurda total veya ikiden fazla omurda kısmi laminektomi.
  • İki seviyeden fazla (3'ten fazla omur) ankiloz veya artrodez.

Bilinmesi gerekenler

Bel fıtığı tanısı veya ağrı tek başına muafiyet sebebi değildir. Ameliyatın kaç seviyeden ve nasıl yapıldığı ile kalıcı nörolojik bulgular belirleyicidir.

Boyun fıtıkları da omurga hastalığı olarak aynı madde kapsamında değerlendirilir.

Muayeneye götürülmesi faydalı belgeler

  • Ortopedi (veya beyin cerrahisi) uzmanı muayene raporu
  • MR, röntgen ve gerekiyorsa BT görüntüleri ile raporları (CD'leriyle birlikte)
  • Ameliyat olduysanız ameliyat notu/epikriz ve fizik tedavi kayıtları
  • Lomber/servikal MR, varsa EMG raporu

Süreç: yoklamada beyan → aile hekimi muayenesi → yetkili hastanede sağlık kurulu → MSB onayı. Adım adım süreç

Bel Fıtığı ve Boyun Fıtığı (Disk Hernisi) ve askerlik: sıkça sorulanlar

Ameliyatsız bel fıtığı çürük sebebi mi?

Hayır. Opere edilmemiş disk hernileri Madde 63/A-5 kapsamında A dilimidir.

Bel fıtığı ameliyatı oldum, askerlik yapar mıyım?

Tek seviyeli ameliyat A dilimidir. İki seviyeden veya aynı seviyeden iki taraflı ameliyat, ya da kalıcı nörolojik kayıp varsa B dilimi uygulanır.

İlgili konular

Aradığınız bilgiyi bulamadınız mı? Soru-cevap bölümünden sorabilirsiniz.

Kaynak: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (BKK 2016/9431, RG 11/11/2016-29885 ve değişiklikleri), EK-C Hastalıklar Listesi Madde 63; 7179 sayılı Askeralma Kanunu.